Đầu tư chứng khoán có nên “học tắt”?

Chuyện xưa kể rằng, có thầy lang kia được mời chữa bệnh đau bụng cho một người, thầy giở sách thuốc ra tra thấy ghi “đau bụng uống nhân sâm” bèn làm theo. Kết quả người bệnh chết. Người nhà túm thầy đưa lên quan huyện, thầy bảo tôi chỉ làm theo sách dạy. Quan bắt mở sách ra xem, thì ra câu ấy còn hai chữ viết ở trang sau, là “đau bụng uống nhân sâm… thì chết”. Chuyện dở cười dở khóc này xảy ra, người ta chẳng biết kết tội thầy lang thế nào ngoài việc chê trách sự học “không đến nơi đến chốn”.

Hiện nay nhiều nhà đầu tư trên thị trường có tâm lý góp nhặt kiến thức, muốn há miệng chờ sung. Họ không muốn học qua bất cứ trường lớp hay thầy nào cả, chỉ thích góp nhặt kiến thức trên mạng hay nghe theo tin đồn từ bạn bè. Những kiến thức đó không ai kiểm nghiệm kiểm chứng, chỉ là kinh nghiệm cá nhân hoặc vài chỉ dẫn miễn phí trên vài trang mạng. Ví dụ đơn giản, ở trường đại học một người đi học đầy đủ thì điểm tốt nghiệp sẽ khác với một người suốt ngày bỏ học. Đầu vào có chất lượng thì đầu ra mới tốt. Trong đầu tư, kết quả đầu tư của bạn ảnh hưởng bởi lượng kiến thức, kinh nghiệm và tâm lý. Khi kiến thức của bạn chỉ là những thông tin không chính xác, chưa được kiểm nghiệm, trôi nổi trên mạng thì bạn có chắc kết quả đầu tư của bạn sẽ tốt không?

Vậy hãy xem sự ảnh hưởng của việc học theo lối tắt nguy hiểm như thế nào trong đầu tư chứng khoán.

Nhà văn Nam Cao nói rằng “Sự cẩu thả trong bất cứ nghề gì cũng là một sự bất lương rồi”.

Dau-tu-chung-khoan-cau-tha-bat-luong

Học không đầy đủ, không đến nơi đến chốn thì với mớ kiến thức góp nhặt được, bạn sẽ có cái tôi lớn và rất tin vào bản thân. Dẫn đến bạn thắng có thể thắng rất nhiều nhưng khi đến khi sai thì bạn đang sai trong đà thắng với niềm hưng phấn và tự tin tột độ. Điều này vô cùng nguy hiểm! Bạn sẽ sai khi bạn đang vào khối lượng tiền lớn. Khi đó sẽ khiến cảm xúc của bạn dâng cao, lấn át lý trí. Bạn sẽ thua nặng, thậm chí thua hết mọi thứ. Những tổn thất lớn sẽ tàn phá bạn cả về mặt tài chính và cảm xúc. Chỉ một lần sai thôi là bạn sẽ mất tất cả, và trong đầu tư là mất tiền, mất tiền là mất cơ sở để tạo ra tiền mới, và quan trọng nữa là mất niềm tin. Nhiều người chỉ vì một lần thua lỗ đã sợ hãi, mất niềm tin vào thị trường và không bao giờ trở lại được nữa. Thậm chí, khi bạn muốn quay lại để sửa, bạn cũng sẽ hoang mang trong mớ hỗn độn vì không biết đâu là chỗ sai trong những kiến thức góp nhặt kia vì “cái gì cũng cảm thấy đúng”.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trong đầu tư xu hướng lạc quan quá mức với một vài trường hợp thậm chí còn nguy hiểm hơn nhiều so với buồn (bi quan). Tâm lý lạc quan quá mức giống như chiếc lốp xe được bơm quá đầy khí, chiếc lốp quá căng sẽ dễ bị nổ khi trời nắng. Còn tâm lý quá bi quan sẽ giống như chiếc xe bị xịt lốp, chiếc lốp non sẽ dễ bị biến dạng trước những tác động bên ngoài. Dù vui hay buồn quá mức thì chiếc lốp cũng đều là biến dạng, điều này dẫn đến khó đảm bảo chiếc xe của bạn chuyển động an toàn. Tâm lý tốt trong đầu tư là tâm trạng trung bình, không quá bi quan hay lạc quan. Chiếc xe bơm vừa đủ hơi sẽ đi bon và cũng ít bị biến dạng khi lực tác động.

Hơn nữa, khi một nhà đầu tư mong muốn được chứng tỏ cái tôi của mình quá lớn, họ sẽ không thừa nhận mình sai mặc dù có đang trong tình trạng thua lỗ nặng nề. Và thị trường sẽ trừng phạt bất cứ ai lờ đi rủi ro và nguy hiểm. Hãy nhớ rằng thị trường luôn luôn đúng. Cách tốt nhất để tránh được cơn thịnh nộ của thị trường là hãy để cái tôi của bạn ra phía sau và chấp nhận sự phán quyết của nó.

Khi kiến thức có được bằng cách “học tắt” mà không hiểu sâu, không hiểu từ gốc rễ, sự hiểu biết chỉ đủ để kiếm lợi thì bạn sẽ không đi lâu bền với thị trường được. Điều gì có được quá dễ dàng thì cũng không bền lâu. Đừng tốn thời gian tìm con đường tắt để rồi nhận ra với thời gian đó, bạn đã đi hết con đường vòng!

Vậy giải pháp ở đây là?

Đầu tiên là phải có hệ thống giao dịch với đầy đủ công thức. Các công thức phải được kiểm chứng trong quá khứ bởi người có uy tín và đã trải qua nhiều năm, kinh qua tất cả các giai đoạn của thị trường. Một người đầu tư chuyên nghiệp luôn có kế hoạch và kịch bản trước để có thể dễ dàng xử lý trong bất cứ tình huống nào của thị trường. Với mỗi kịch bản, họ biết trước điểm chốt lời và cắt lỗ, biết trước khối lượng và số tiền vào lệnh và quan trọng nhất là họ biết vì sao mình vào lệnh. Đã là nhà đầu tư là không đùa với tiền. Giao dịch không có kế hoạch tạo ra kết quả ngẫu nhiên và lợi nhuận giành được chỉ do may mắn sẽ không di lâu dài được, tất cả cuối cùng cũng sẽ trả lại thị trường và nộp cho các nhà đầu tư khác. Trong đầu tư, hãy năng nhặt chặt bị trong việc luyện tập chứ không phải trong việc góp nhặt kiến thức vì kiến thức đầu tư là kiến thức mang tính hệ thống, cần tổng hợp đúng chứ không thể ghép nhặt mà thành.

Hai là phải luyện tập. Đầu tư là môn thực hành, và cũng giống như các môn thực hành khác như võ thuật, bơi lội, đấu kiếm,.. bạn sẽ không thể thành tài nếu không ngày đêm rèn luyện. Cho dù là lý do gì, sẽ không bao giờ có con đường tắt trong thế giới đầu tư. Bạn buộc phải luyện tập để tiến bộ. Những vấn đề càng khó thì bạn sẽ mất thời gian càng nhiều. Đây là quãng thời gian bạn mệt mỏi, chán nản và cảm thấy thời gian trôi đi rất lâu nhưng lại cảm giác không tiến triển gì. Nhưng luyện tập thực sự là một điều kỳ diệu, giống như quá trình nhộng biến thành bươm bướm, một ngày đẹp trời nào đó, khi đã luyện tập đủ, bạn sẽ nhận ra bạn đã tiến bộ vượt bậc so với bản thân như thế nào.

Cuối cùng là quản trị vốn, quản trị tâm lý. Một nhà đầu tư chứng khoán giỏi phải quản trị thân tâm mình an lạc trước khi quản trị một khoản đầu tư. “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Để thay đổi được những điều to lớn thì nên bắt đầu thay đổi từ bản thân mình. Cũng giống như triết lý của Khổng Tử, để có thể “tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” thì phải bắt đầu từ cái gốc là “Tu thân”.

Bạn thấy đấy, “học tắt” vô cùng nguy hiểm, và còn nguy hiểm hơn khi bạn là nhà đầu tư. Vì nhà đầu tư giao dịch với tiền, mất tiền là mất tất cả. Do vậy, nếu có ước muốn kiếm được từ thị trường chứng khoán hay bất cứ thị trường tài chính nào khác, hãy học bài bản từ những người thầy thực thụ để trưởng thành nhanh nhất trong thời gian ngắn nhất. Nếu tìm được người thầy giỏi bạn sẽ thay đổi nhanh đến mức mình không nhận ra đấy. Chúc bạn may mắn!

Xem thêm: Đầu tư chứng khoán và tác hại của tâm lý muốn làm giàu nhanh

Tham khảo: Lớp học đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo chuẩn CMT Hoa Kỳ.

Bình luận